Blogak.com

Create a new blog   Log in to your blog

2014/10/30 08:24:19.670844 GMT+1

12 berri on euskaldunontzat

Twitter bidez eskatu nuen euskararen 12 berri onak egiteko aholkuak eta handik batzuk etorri zaizkit. Beste batzuk, ordea, nire uztakoak dira. Goazen euskararen 12 berri on ikustera, Euskal Herrian, 2014ko urrian:

 

  1. Android euskaraz: telefonoen sistema eragile nagusia euskaratu da. Beste behin boluntarioek egindako lanari esker. Beraz, ez da aitzakiarik telefonoak euskaraz berba ez egiteko, ezta? @urtzai bidez

  2. Gamerauntsia: bideojokoen komunitate euskalduna sortzen ari dira hauek. Oso ekimen interesgarria bezain garrantzitsua (xumea izan arren) @urtzai bidez

  3. Xabiroi aldizkaria: komikigintzako zutabe nagusia da Xabiroi. Eduki interesgarriak, egile garrantzitsuak, idazleekin harremanak eta urtero album bat. Eta, orain, gainera harpidetza egiteko aukerarekin @AdurLarrea bidez.

  4. Errigora kanpaina: aste honetan hasi da berriro ere Errigorako gabonetako kanpaina. Nafar hegoaldeko laborariek ekoitzitakoa otzaratan sartu eta Euskal Herri osora banatuko dira produktuak. Eta ateratzen den dirua Erribera aldeko euskalgintzarentzat. Militantzia atsegina beraz.

  5. .eus domeinua: urte askotako lanak fruitua eman du. Uda partean lehen 92 aitzindariak ezagutu eta orain erreserbatzen ari dira domeinuak. Eta abenduaren 3tik aurrera, mundura zabalduko dira. Urte askotarako!

  6. Wikipediak 200.000 artikulu: kantitateak ez dakar kalitaterik antza, baina kantitate barik ezinezkoa da kalitatea. Euskarazko wikipediako boluntarioak (beste behin!) lan mardula egiten ari dira eta 200.000 artikulutik gora daude euskaraz.

  7. Azpitituluak.com: ez naiz bustiko, azpitituluak ala doblajea. Baina argi dago itzultzaile boluntarioak egiten ari diren lana filmak azpititulatzeko itzela dela. Zinemaren hainbat harribitxi euskaraz gozatu ahal izateko aukera dago eta ez da gutxi. Biba zuek!

  8. Pop pilulak fanzinea. Eurek esaten dute euskalgintzatik kanpoko gaiak landu nahi dituztela, baina nik diot euskaraz egindakoa euskalgintza dela (gaztelaniaz egindakoa erdalgintza den hein berean) @jxamundarain bidez.

  9. Euskarazko irakaskuntzak 100 urte: aurten bete ditu 100 urte euskarazko irakaskuntzak. 100 urte, gorabeheraz beteak. Egia da eskolaren bizkar ezin dela utzi hizkuntza baten normalizazioa. Baina, era berean, egia da eskola barik ezinezkoa dela biziberritzea.

  10. Euskarara ekarriak: euskarazko itzulpengintza urrezko aroa ari da bizitzen antza. Azken urteotan, euskarara itzulitako literatura kalitatez zein kantitatez zein ospez gorantza ari da etengabe. Publiko gehiagorengana iristea baino ez zaio falta.  

  11. Hobelex: orain arte zuzentzaile ortografikoa genuen. Orain dela gutxi, zuzentzaile ortografiko eta lexikala dugu. Momentuz Microsoft-erako baino ez du balio, baina espero dezagun gutxi barru bestelako gauzetarako ere balio izatea.

  12. Euskalgintza bera: euskararen aldeko mugimendua oso dinamikoa da, mila ekimentxo eta ekitaldi egiten ditu urte osoan zehar. Aurreko 11 albiste on horien oinarrian askotan euskalgintza dago, aldez edo moldez. Gure biziberritzearen zutarri nagusia da auto-antolatutako pertsonen komunitatea. Horiek barik, ez ginateke egongo gauden lekuan. Biba züek!

Posted by: garaigoikoa.2014/10/30 08:24:19.670844 GMT+1
Tags: euskara soziolinguistika hizkuntza soziologia sl | Permalink | Comments (1) | References (0)

2014/10/27 08:46:42.589811 GMT+1

Azatzak 97: Astra

Eraikinak hori baino ez dira, eraikinak. Eraikinak ez dira garrantzitsu ezpada barruan gertatzen denagatik. Pertsonok ematen diegu bizitza (edo ez) eraikinei. Halaxe da.

 

Gernikan Astra proiektua orain dela urte batzuetatik martxan dago. Eraikin handia da, metro asko duena, baina batez ere itzelezko bizitasunarekin. Proiektu parte hartzailea, sortzailea, dinamikoa, autoantolatua, feminista, antimilitarista, … eta abar. Eta kasu honetan ez dira ekimen bati jartzen zaizkion izenlagunak, benetakoa da.

Eta euskalduna, jakina. Bide batezko euskalgintza bete-betean. Esate baterako, webgunea euskaraz dute, asanbleak euskaraz egiten dira, kultur programazioan euskarak leku txukuna du eta abar. Zu barik eztau!

Posted by: garaigoikoa.2014/10/27 08:46:42.589811 GMT+1
Tags: soziologia kulturgintza azatzak hizkuntza sl soziolinguistika astra | Permalink | Comments (0) | References (0)

2014/10/23 08:08:37.831686 GMT+2

Aurreiritziak

Behin baino gehiagotan ekarri ditut blog honetara aurreiritziak. Esate baterako, erruleta izeneko artikulu sorta honetan. Baina inoiz ekarri barik nuen definizio zehatza. Eta iberolingua.com-en aurkitu dut eta hona dakart itzulpena:

 

Aurreiritzia aldez aurreko joera kategorikoa da. Horren bidez, pertsona bat onartu edo batzertzen da bere ezaugarri sozial erreal edo imaginarioengatik. Pertsonok berezkoa dugu aurreiritzia. Honako hauek dira aurreiritziek dituzten osagai komunak.

 

Aurreiritzia jarrera bezala. Aurreiritzia jarrera bat da, hau da, estimulu baten aurrean erantzuteko dugun aldez aurreko joera pertsonala da. Jarrera gisa hartzen da hein batean ingurunearekiko erantzuna baldintzatzen duelako. Pertsonak egoera jakin baten gaineko posizio pertsonala du, egoera sakon ezagutu gabe.

 

Konnotazio negatiboa du. Egile batzuen arabera, konnotazio negatiboa (baztertzea) edo positiboa (onartzea) izan dezake. Baina egile gehienen arabera, aurreiritziak konnotazio negatiboa du. Talde baten kontrako jarrera negatiboek talde horri balio kentzeko sinismenak eta sentimenduak bultzatzen dituzte. Batzuetan nabarmen adieraziz kontrakotasuna edo mespretxua.

 

Ikasitako jarrera da. Teoria modernoen arabera, aurreiritzia ikasten da, pertsonak bizitzan izan dituen esperientzietan oinarrituz.

 

Eragin kaltegarriak ditu. Aurreiritziak talde baten kontrako ustea zabaltzen du, informazio osatugabean oinarrituz. Hori dela eta, aurreiritziengan oinarritutako edozein portaera ez da izango egokia jendartearen garapen positiborako. Muturreko egoeretan, amorrua eta gorrotoa sor dezakete aurreiritziek.

 

Errealitatearen bisio distortsionatuan dute jatorria. Aurreiritziak dira errealitatea ulertzeko moduak. Benetako informazioa dute, baina harekin batera akatsak, esajerazioak eta orokortzeak ere bai. Aurreiritzi mota asko daude: erlijiosoak, linguistikoak, estetikoak, sexu edo genero aurreiritziak, …

 

Aurreiritzi linguistikoak

 

Aurreiritzi linguistikoak sozialak dira. Kasu honetan, hizkuntza baten, hizkuntza baten ezaugarri edo hiztunen gaineko iritzia ematen da arrazionaltasunari jaramon egin gabe. Aurreiritzidun jarrera hauek hizkuntzen artean edo hizkuntza beraren barietateen artean gerta daitezke. Alemaniera zakarra da, ketxua gozoa, frantsesa musikala, italiera barregarria, valentziera baldarra, gaztelania fina … aurreiritzi linguistikoen adibideak dira.

Posted by: garaigoikoa.2014/10/23 08:08:37.831686 GMT+2
Tags: aurreiritziak soziolinguistika hizkuntza soziologia sl | Permalink | Comments (1) | References (0)

2014/10/20 08:43:5.670162 GMT+2

Galizieraren berri onak

Galizierari buruzko hainbat daturekin esnatu ginen pasa den astean. Datu ezkorrak oro har. Izan ere, galizieraren erabilerak atzera egin du azken hamar urteotan, nabarmen. Zortzi herritan baino ez du aurrera egin galizieraren erabilerak. Eta, oraindik, ikusgarria da landa eta hiri eremuen artean dagoen aldea.

 

Albisteak ez dira onak. Atzera egiten ari den hiztun komunitate baten egoera iraultzea ez da lan erraza, inondik ere. Baina nik, adibidez, positibo begiratzea nahiago dut, negatibo begiratzea baino. Errealitatea zein den ahaztu barik.

Manifestación a prol do ensino en galego

 

Eta, beste behin ere, prazako lagunek egin dute: 12 albiste on galizierarentzat: bravú mugimendua, O Xabarín, eskolak eta bereziki Semente, normalizazio plan orokorra, galiziera eta portugesaren arteko harremana, .gal domeinua, Gústame o galego kanpaina, hizkuntzaren aldeko agerraldiak, galizierazko hedabideak, galizierazko etiketajea duten produktuak, Android sistema galizieratua izan dela, A Terra de Soneira (galiziera gehien erabiltzen duen eskualdea).

Euskararekin ere berdin egin genezake, ezta? Zeintzuk lirateke euskararen 12 berri onak? Datorren asterako egingo dut neure zerrenda, baina iradokizunak onartzen dira.

Posted by: garaigoikoa.2014/10/20 08:43:5.670162 GMT+2
Tags: galiziera soziolinguistika hizkuntza soziologia sl | Permalink | Comments (0) | References (0)

2014/10/15 16:59:52.406841 GMT+2

Gune hegemonikoak

Behin baino gehiagotan entzun da euskararako gune hegemonikoak sortu behar ditugula (beste berba batzuekin ere deitu dira: arnasgune funtzionalak, gune autozentratuak, …). Eta zer demontre dira?

 

Hegemonia definitzen hasi beharko genuke. Baina ez naiz horretan katramilatuko. Zuzenean joko dut adibideetara.

Horrela ekarrita, zein gune hegemoniko egon daitezke adibidez Bilbon? Horrela eta lar zehatz izan barik, Kafe Antzokia, zenbait taberna (Kalderapeko edo Iñakiren taberna, esate baterako), zenbait denda (Gili-gili, Elkar edo Labeko okindegia, esate baterako), euskaltegiak, eskola batzuk, unibertsitate fakultateren bat edo beste, aisialdi eskola batzuk (Urtxintxa, esate baterako), konpartsa batzuk (Abante, Hau pittu hau, Algara, Kaskagorri, ...), bertso-eskolak, udaleko sailen bat, Euskaltzaindia, Foru Aldundiko sailen bat, …

 

Zergatik dira hegemoniko gune horiek nire ustez? Ba, edozein euskaldun bilbotar zein kanpokok badaki gune horietan guztietan euskaraz egiteko aukera izango duela natural, inplizituki (edo esplizituki) hango hizkuntza naturala euskara delako.

Eta zer egin behar da Bilbon, Errenterian, Mutrikun edo Lizarran? Horrelako gehiago sortu, berariazko euskalgintzaren bidez edo bide batezko euskalgintzaren bidez.

Posted by: garaigoikoa.2014/10/15 16:59:52.406841 GMT+2
Tags: hegemonikoak soziologia gune hizkuntza euskalgintza sl soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)

2014/10/13 16:34:54.875009 GMT+2

Azatzak 96: Ttalaka

Ttlaka da aisialdian (bereziki helduona) euskaraz bizitzeko baliabideak eman gura dituen elkartea. Eta, horretarako, besteak beste ttalaka.org interneteko eskaparatea jarri dute martxan.

Euskarazko kulturaren agenda dute, 10 blogari kulturari buruz, ttalakariak izeneko elkarrizketa sorta, erreportajeak eta abar. Webgune txukun eta erakargarri batean.

 

Ea erresonantzia kaxa indartsu bilakatzen den! Aupa ttalakariak!

Posted by: garaigoikoa.2014/10/13 16:34:54.875009 GMT+2
Tags: ttalaka soziologia kulturgintza azatzak hizkuntza sl soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)

2014/10/09 08:16:49.424337 GMT+2

Ongizatea

Euskararen biziberritzea ongizatearekin lotu behar da. Hori dio behintzat Eñaut Apaolazak Bat aldizkariaren 90. zenbakian. Berarekin bat nator, gauza bera uste dut nik aspalditxotik. Baina zelan zehaztu hori? Zelan eman horri edukia?

 

Zelan ikusarazi pertsona bati euskaraz hobeto biziko dela? Zelan ikusarazi enpresa bateko ugazabari euskarak balio erantsia duela? Zelan ikusarazi beste hainbati euskarak ekar ditzakeen abantailak?

Galdera horietarako erantzunak izan badira, han-hemenka (luze joko luke horiekin tematzea oraintxe). Baina erantzun horiek sendotu eta ongarrituko duten ebidentziak gutxi dira, bakan-bakanak dira, eskasak dira. Eta, gainera, erantzun horiek helarazteko ere erresonantzia-kutxak sorgortuak ditugu, baldin baditugu.

Posted by: garaigoikoa.2014/10/09 08:16:49.424337 GMT+2
Tags: ongizatea soziolinguistika hizkuntza soziologia sl | Permalink | Comments (0) | References (0)

2014/10/06 08:19:34.920683 GMT+2

Aztarnak

Urriaren 11n Derion izango da Topaeguna. Tximintxekook antolatu dugu eguna Topagunearekin batera. Egunaz gozatzeko aukera asko dago: umegunea, kanposantuko bisita, erromeria, kontzertuak, bazkaria, berbak erein, … Baina goizean ere hausnarketarako aukera egongo da. 9 euskara elkartek hartuko dute parte euren esperientzia batekin. Aberatsa izango da.

 

Hori amaituta, Zaida Fernandez etorriko zaigu Aztarnak zer den aurkeztera. Mugimendu feministak bultzatuta, aurrera eraman da Aztarnak Bizkaiko zenbait herritan (Basauri, Ondarroa, Ermua). Eta zer demontre da?

 

Aztarnak dira emakumeentzako garrantzitsuak diren tokian tokiko espazioak (sinbolikoak zein fisikoak) eta uneak. Mapa batean batzen dira herriko gune eta une garrantzitsuak. Eta mapa horrek hirigintzan interbentzioak egiteko aukera ematen du (ibilbideak, plakak jarri leku zehatzetan, …)

Portada aztarnak


Ez al litzateke interesgarria herri bateko euskaldunok (euskalgintza?) utzi ditugun aztarnak mapara eta herrira ekartzea?

Posted by: garaigoikoa.2014/10/06 08:19:34.920683 GMT+2
Tags: soziologia soziolinguistika feminismoa hizkuntza sl aztarnak | Permalink | Comments (0) | References (0)

2014/10/02 08:18:9.699978 GMT+2

Gure mingainetan dago!

Feminista, gay eta lesbianei ikasi genien gorputza borroka-eremua dela. Bourdieu-k ere adierazi zuen eguneroko hizkuntza-praktikak borroka-eremua direla. Berri Txarrak taldekoek ere zarata artean esan zuten honakoa: gudu-zelai bihurtzen denean norbera irabaztea zer da? zer galera? Horiek guztiak irabiagailuan sartu, eta mingaina borroka-eremua dela esaten dut nik.

 

 

Uda aurretik, Gure Esku Dago-k mobilizazio irudimentsu eta ilusio-piztailea egin zuen. Askok hartu genuen parte irribarrea ahoan. Eta mingaina zorrotz. Derioko nire autobusean euskara izan zen nagusi (eta hori nobedadea da gurean!).

 

Gure Esku Dago-k bertute asko (izan) ditu. Baita hizkuntza alorrean aplikatu daitezkeenak ere. Izan ere, zer legek arautzen du koadrillan erabili behar dudan hizkuntza? Zer arauk debekatzen dit lehen berba euskaraz egitea dendan? Zer delitu egiten dut bikotekidearekin euskaraz arituz?

 

Orain arte baino gehiago baliatu behar ditugu hiztunok izan ditzakegun askatasun-eremuak, ezta? Gure mingainetan dago!

Posted by: garaigoikoa.2014/10/02 08:18:9.699978 GMT+2
Tags: dago soziologia sl esku hizkuntza gure soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)

2014/09/29 08:24:27.742621 GMT+2

Azatzak 95: Puntueus

Urteetako lanak eman ditu fruituak. Gure komunitateak badu interneten aritzeko berezko kantxa, berezko zelaia. Eta aprobetxatu behar dugu.

 

Ekainean aitzindari batzuek abiatu zuten puntueus. Eta orain abiarazte fasean dabiltza. Urtea amaitu aurretik, 2.000 domeinu kudeatu nahi dituzte. Kopuruak kopuru, euskarak eta bere garapenak izan behar du oinarri, izan behar du ongarri. Eta edukiz bete .eus domeinu horiek guztiak: euskarazko edukiz bete, beti ere.

 

Posted by: garaigoikoa.2014/09/29 08:24:27.742621 GMT+2
Tags: puntueus soziologia azatzak hizkuntza sl soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)